Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn - Ảnh: Việt Dũng

   Là một cán bộ quản lý báo chí và xuất bản lâu nay nổi tiếng “hiền lành” của Hà Nội, ông thật sự gây bất ngờ với cuốn tiểu thuyết đầu tay Luật đời và cha con ra mắt ngay sau ngày nghỉ hưu. “Thừa thắng xông lên”, cuốn tiểu thuyết thứ hai Lửa đắng gần như là một sự tiếp tục của Luật đời... nhưng quyết liệt hơn.
   * Trong Luật đời, thành phố giả định “Thanh Hoa” mới lờ mờ hiện lên những nét chung nhất của một Hà Nội thời đổi mới, và những người lãnh đạo khiến người ta liên tưởng đến các nhân vật có thật ngoài đời, vậy mà cuốn tiểu thuyết và bộ phim truyền hình (Luật đời - 26 tập) đã gây chú ý và bàn tán xôn xao.
   Với Lửa đắng, lần đầu tiên trong tiểu thuyết VN xuất hiện nhóm nhân vật gồm những người ở vị trí lãnh đạo cao cấp, ông có lường hết những sức ép sẽ đến với mình khi cuốn sách ra đời?
   - Tôi không cảm thấy bất cứ một áp lực nào. Tôi viết theo đúng những gì tôi biết và tôi nghĩ lâu nay về tiếng nói của một nhà văn - công dân trong một tác phẩm mà tôi gọi là tiểu thuyết chính trị.
   Nhiều năm làm quản lý báo chí xuất bản với một cương vị chúng tôi hay nói đùa là “cuối cán - đầu binh” (ông Sơn là trưởng phòng quản lý báo chí xuất bản của Sở VH-TT&DL Hà Nội - PV) ở một thành phố nhạy cảm nhất cả nước đã giúp tôi có được nhiều thông tin, nhiều cuộc gặp gỡ, khám phá, nhiều kinh nghiệm và cả nhiều bài học sau những cuộc tranh luận, va chạm vì mâu thuẫn trong quan điểm quản lý văn hóa.
   Thông tin báo chí và thông tin từ bè bạn, đồng nghiệp cũng giúp tôi “giải mã” được nhiều sự kiện chính trị - xã hội mà lúc nó đang diễn ra không phải ai cũng hiểu đúng bản chất. Tôi ấp ủ tham vọng viết tiểu thuyết chính trị đã lâu, nhưng thời gian không có nên đến lúc được nghỉ hưu mới bắt tay vào viết được. Và tôi viết rất nhanh, mỗi cuốn chỉ đúng một năm.
   Nhiều bạn bè cũng hỏi tôi là trong sách có quá nhiều những đoạn “nhạy cảm”: như việc tổng biên tập một tờ báo bị tạt axit vì phanh phui vụ lấy đất hồ xây thủy cung, mà cơ quan bảo vệ pháp luật vô trách nhiệm không chịu tìm manh mối kẻ thủ ác, việc “nhất thể hóa” bộ máy lãnh đạo để giảm thiểu nhân sự, tiết kiệm ngân sách... vậy có “làm sao” không?
   Nhưng nói thật là ngoại trừ việc hai lần xin giấy phép ở một NXB không lọt, và NXB Lao Ðộng đề nghị đổi tên từ Thành phố trong cơn đau đẻ thành Lửa đắng, tôi không gặp bất cứ sức ép nào khác. Các nhân vật gần như “nguyên mẫu” mà tôi viết trong sách, đều đã đọc và góp ý kiến chân thành sau khi sách ra.

Sách do NXB Lao Động ấn hành - Ảnh: V.H.

   * Có lẽ vì say sưa với mạch “chính trị” của tiểu thuyết, văn chương của Lửa đắng và cả Luật đời trước đó đều khá...khô khan, có cảm giác những câu chữ được viết ra vội vàng, không trau chuốt tỉa gọt, không dụng công... Một người vốn là thầy giáo dạy văn có tiếng hào hoa ở ngôi trường Chu Văn An nổi tiếng đất Hà thành có lẽ không nên mắc những “lỗi” như vậy. Ông nghĩ sao về nhận xét này?
   - Tôi biết điểm yếu của mình mà. Ðúng là tôi bị mạch truyện, bị dòng sự kiện cuốn đi, tôi ham kể câu chuyện thời sự. Tôi đã không kịp trau chuốt câu chữ. Hơn nữa, đó cũng không phải là thế mạnh của tôi. Nếu được viết lại hay tái bản lần sau, tôi sẽ cố gắng “gia cố” lại cuốn tiểu thuyết, nhặt bớt sạn, bớt lỗi trong đó.
   * Luật đời đã có một đời sống riêng “sau tiểu thuyết” rất sôi động trong xã hội (phim Luật đời dựng từ tiểu thuyết đã nhận giải phim truyền hình được yêu thích nhất năm 2007), còn Lửa đắng, theo dự báo của ông, sẽ ra sao?
   - Tôi là người rất tâm huyết, kiên định với đề tài và phong cách đã chọn của mình. Tôi biết là viết tiểu thuyết tình cảm, tiểu thuyết tâm lý sẽ dễ đọc hơn, có đông độc giả hơn, đồng nghiệp cũng đánh giá “văn chương” mình cao hơn, nhưng tôi nghĩ tiểu thuyết chính trị cũng phải có một chỗ đứng cần thiết của mình trên văn đàn.
   Cuộc sống của chúng ta làm sao cách ly khỏi các biến động xã hội, mà trong đó các động thái chính trị chi phối và quyết định. Cái chính là mình viết từ góc nhìn của ai, với cái tâm thế nào thôi.
   Luật đời đã được nối bản đến sáu lần, đã dựng thành phim, có nhiều người xem, điều đó chứng tỏ sự quan tâm của công chúng với tiểu thuyết và phim chính luận.
   Lửa đắng còn phải chờ thời gian, nhưng trong buổi giao lưu với công chúng đầu tiên sau khi sách ra, đạo diễn Phi Tiến Sơn đã đề nghị sẽ chuyển tiểu thuyết thành phim nhựa, còn đạo diễn Quốc Trọng sau khi đọc xong bảo: “Anh để đấy em, em quay xong Bí thư tỉnh ủy là sẽ bắt tay vào làm ngay Lửa đắng”.
   Như vậy có thể coi là có “hiệu ứng xã hội” được chưa nhỉ?

   VIỆT HOÀI thực hiện

   (Nguồn: Tuổi Trẻ Online)
(http://tuoitre.vn/Van-hoa-Giai-tri/392720/Mot-cho-dung-can-thiet-cho-tieu-thuyet-chinh-tri.html)