Phó giáo sư - tiến sỹ Trương Duy Nghĩa cho biết, năm 2006, nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật cho in cuốn Lò hơi mà không có tên ông, cho dù cuốn sách này có nội dung gần như không thay đổi gì so với cuốn sách Thiết bị lò hơi xuất bản năm 1974 mà ông đã viết tới 80%.
    Lời xin lỗi muộn
   Các giả cuốn Thiết bị lò hơi in năm 1974 là phó giáo sư - tiến sỹ Trương Duy Nghĩa và giáo sư - tiến sỹ khoa học Nguyễn Sĩ Mão. Theo tiến sỹ Nghĩa, đây là cuốn sách được ông dành tâm huyết để viết từ năm 1968 - 1972, đến nỗi “nếu có còi báo động thì cũng chỉ ôm sách chạy xuống hầm”.
   Tiến sỹ Nghĩa kể: Hồi đó anh Mão viết 8 chương, song chủ yếu là dịch nguyên các chương trong quyển sách của Nga. Vì bản thảo có nhiều lỗi nên tôi phải bỏ rất nhiều công sức để sửa.
   Chính vì thế, tiến sỹ Nghĩa đã “hết sức buồn và không thể hiểu được” khi biết cuốn Lò hơi do NXB Khoa học kỹ thuật in năm 2008 chỉ ghi tên tác giả là giáo sư Mão. Bởi theo tiến sỹ Nghĩa, sau khi đối chiếu cuốn Lò hơi in năm 2008 với Thiết bị lò hơi in năm 1974 thì có thể thấy “sự thay đổi nội dung là quá ít, không đáng kể”.
   “Có một số nội dung mà bản thân tôi cũng muốn sửa khi có điều kiện in lại vì các công thức và toán đồ tính toán trong đó là thực nghiệm dựa theo các tài liệu của Liên Xô, hiện đã có nhiều thay đổi. Riêng mục Tính nhiệt lò hơi trên máy tính điện tử là nội dung do tôi lập trình trên máy tính Minsk 22, là loại máy tính đã quá lạc hậu so với công nghệ máy tính hiện nay, nhưng anh Mão đã cho in lại hoàn toàn, không sửa chữa gì”, tiến sỹ Nghĩa cho biết.

   Về cuốn sách Lò hơi xuất bản năm 2006, giáo sư  Mão cho biết, nguyên nhân ông đứng tên một mình trong cuốn sách là do “chỉ vì nóng vội, muốn có sách cho sinh viên học mà tôi quên không đề tên anh Nghĩa là đồng tác giả”. Tiến sỹ Nghĩa cho biết: sau này, giáo sư Mão đã gọi điện tới ông để xin lỗi. Dù không thật hài lòng với lời xin lỗi muộn gần 4 năm này, song tiến sỹ Nghĩa cho rằng: “Với cá nhân tôi, như thế cũng là được rồi”.
    Nhà xuất bản phải thu hồi?
    Tiến sỹ Nghĩa nói: “Sau khi nhận lỗi, ông Mão đã nói rằng ông sẽ đề nghị NXB Khoa học kỹ thuật in lại bìa của cuốn sách để sửa tên tác giả nhưng tôi không đồng ý vì nội dung cuốn sách đã lỗi thời, không còn thích hợp được sử dụng hiện nay vì không cập nhập những tiến bộ khoa học kỹ thuật. Việc xuất bản cuốn sách này là có lỗi với người đọc. Bắt sinh viên dùng sách này là có lỗi vì nhiều kiến thức trong đó giờ đây không còn dùng được nữa. Để xử lý rốt ráo câu chuyện cuốn sách “quên đề tên đồng tác giả”, NXB Khoa học kỹ thuật phải nhận lỗi vì cho in sách vi phạm bản quyền và phải có trách nhiệm thu hồi cuốn sách”.
   Trước đề nghị thu hồi sách của tiến sỹ Nghĩa, Giám đốc NXB Khoa học kỹ thuật Phạm Văn Diễn cho rằng: xác định bản quyển cuốn sách Thiết bị lò hơi là rất khó vì nó không những liên quan đến bản quyền trong nước mà cả ở nước ngoài. “Chưa chắc ông Mão đã vi phạm bản quyền vì những kiến thức trong sách là kiến thức chung, đã được mọi người thừa nhận chứ không phải là sản phẩm của sáng tạo, tư duy của hai tác giả đó. Nói đến chuyện này là động đến nỗi đau của nền khoa học kỹ thuật nước nhà. Ở Việt Nam, tất cả các cuốn giáo trình trong lĩnh vực này đều kế thừa kiến thức của nước ngoài, của người đi trước. Cả bác Mão và bác Nghĩa đều không phải là tác giả mà chỉ là người biên soạn”, ông Diễn nói.
    Tuy nhiên, tiến sỹ Nghĩa cho rằng, trả lời của ông giám đốc NXB Khoa học kỹ thuật là thiếu trách nhiệm và “thiếu hiểu biết về bản quyền”. “Với cương vị là giám đốc NXB KHKT mà ông Diễn không hiểu đúng thế nào là bản quyền tác giả, giáo trình, và sách” và tiếp tục đề nghị “cuốn Lò hơi đã in cần được thu hồi và thông báo rông rộng rãi về việc thu hồi này”.
    Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc về sự việc này.